سیستم های جایگزین موتورخانه

سیستم جایگزین موتورخانه سیستم های جایگزین موتورخانه سیستم‌هایی هستند که یا به صورت واحدی در درون ساختمان و یا بر روی بام نصب می شوند که به آنها سیستم های موتورخانه در پشت بام نیز گفته می شود. به طور کلی دو نوع سیستم را می توان به عنوان سیستم جایگزین موتورخانه معرفی کرد. ۱ . چیلر یا مینی چیلر هوا خنک و پکیج گازسوز دیواری در کنار دستگاه های هواساز و فن کویل موتورخانه ها فضایی از ساختمان را اشغال کرده و دستگاه هایی مانند بویلر (گرم کننده آب) و چیلر تراکمی آب خنک (سرد کننده آب) را به همراه پمپ ها و لوله های توزیع کننده در خود جای می دهند. از طرفی یک دستگاه به نام برج خنک کننده نیز که معمولا روی بام نصب می شود باید با لوله کشی به چیلر تراکمی آب خنک مستقر در موتورخانه متصل شود. به جای این تجهیزات می توان به اصطلاح از موتورخانه در پشت بام یا همان چیلر تراکمی هوا خنک (یا مینی چیلر هوا خنک) بر روی بام ساختمان استفاده کرد که دیگر نیازی به موتورخانه و نیز برج خنک کننده نباشد. مینی چیلر یا چیلر تراکمی هوا خنک دستگاهی است که آب را در یک مخزن به نام اواپراتور سرد کرده و با پمپ به دستگاه هواساز یا فن کویل های داخل ساختمان ارسال می کند تا در آنجا، آب سرد بتواند گرمای هوا را در تابستان گرفته و هوای خنک را توسط فن در ساختمان پخش کند. به جای هواساز و فن کویل می توان چیلر تراکمی هوا خنک را به همراه هواساز در یک دستگاه مشترک و یکپارچه به نام پکیج یونیت پشت بامی طراحی و تولید کرد.تجهیزات ذکر شده به عنوان جایگزین موتورخانه صرفا جهت سرمایش هوا بود. برای گرمایش هوا کافی است که یک یا تعدادی پکیج گازسوز دیواری به سیستم اضافه کرد که آنها آب را گرم کرده و در فصول سرد سال، آبگرم در لوله های فن کویل و هواساز جاری شود تا این بار آبگرم حرارت خود را به هوای سرد داده و سپس هوای گرم شده توسط فن وارد ساختمان گردد. این سیستم قابلیت آن را دارد که رطوبت هوا را در فصل گرم کاهش داده (با رطوبت گیری هوا) و در فصل سرد به میزان دلخواه و مورد نیاز آن را افزایش دهد. (در صورت تعبیه دستگاه هواساز در سیستم) ۲ . دستگاه های تبخیری مانند ایرواشر ، زنت و یا اکونوپک ( موتورخانه در پشت بام ) ایرواشر و زنت ساختاری مشابه یکدیگر دارند که در آنها هوای گرم در اثر گذر از پدها (پوشال ها) و برخورد با ذرات آب، حرارت خود را از دست داده و پس از کاهش دما وارد ساختمان می گردد. در دستگاه اکونوپک نیز سرمایش دقیقا به همین شکل است. برای گرمایش همانند سیستم قبلی که توضیح داده شد، یک یا تعدادی پکیج دیواری گازسوز در نظر گرفته می شود تا آب پس از گرم شدن در آنها به یک کویل (لوله های پر پیچ و خم) جاسازی شده در دستگاه زنت یا ایرواشر ارسال شده و با جاری شدن در لوله ها و دادن حرارت خود به هوای اطراف لوله ها، هوای گرم با فن وارد ساختمان شود. در اکونوپک به جای پکیج دیواری در درون خوده دستگاه، مشعل گازسوز و کوره هوای گرم تعبیه می شود تا مستقیما هوا گرم شود (اکونوپک اغلب در سوله های صنعتی و ورزشی استفاده می شود).در این سه دستگاه، رطوبت در فصل تابستان افزایش می یابد و مناسب کاربرد در مناطق کم رطوبت (آب و هوای خشک و نیمه خشک) است. قیمت اولیه این دستگاه ها نسبت به سیستم‌ چیلر ، فن کویل و هواساز کمتر است. چون این دستگاه ها نیز بر روی بام نصب می شوند، در اصطلاح به آنها موتورخانه در پشت بام نیز گفته می شود. البته این دستگاه ها را علاوه بر بام می توان در هر قسمت از فضای آزاد ساختمان مانند حیاط نیز نصب نمود.بنابرین این دو سیستم به عنوان پر کاربردترین و مهمترین سیستم های جایگزین موتورخانه مطرح هستند که با توجه به نیاز هر ساختمانی یکی از این دستگاه ها انتخاب، طراحی و تولید می شود.